ما 40 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

هشتمین شماره فصلنامه علمی پژوهشی تحقیقات کلامی منتشر شد

در این شماره می خوانید:

1) انگاره «معرفت اضطراری» در باور اندیشمندان نخستین امامیه/ محمدتقی سبحانی، محمدحسین منتظری

2) کاربستِ عقل نظری در استنباط آموزه‌های کلامی‌ با تکیه بر متون کلامی/ مهدی نصرتیان اهور

3) گستره علم غيب از دیدگاه عهدين و قرآن/ سیدامین موسوی

4) کلام کاربردی؛ ضرورت و هویت (تطبیقی در ناکامی ‌و کامیابی کلام جدید یا کلام کاربردی)/ مسلم محمدی

5) رابطه ذات با صفات از منظر معتزله/ عبدالهادی اعتصامی

6) مفهوم­سازی جدید از قاعده لطف و وجوب آن در آثار آیت‌الله سبحانی/ موسی ملایری

7) عوالم پیشین در کوفه و قم (ذر، اظله و ارواح)/ روح­ الله رجبی پور

 

  چکیده مقالات این شماره به شرح ذیل می باشد

مقاله1: انگاره «معرفت اضطراری» در باور اندیشمندان نخستین امامیه

محمدتقی سبحانی، محمدحسین منتظری

چکیده

اندیشمندان مسلمان، ایمان و هدایت را بر معرفت به آموزه­ های بنیادینِ اعتقادی متوقف می­دانند، اما این‌که «معرفت» چه ویژگی­هایی دارد، شامل چه موضوعاتی می­شود و چگونه برای انسان به دست می­آید، همواره در تاریخ اندیشۀ اسلامی چالش‌برانگیز بوده است. در این میان، اندیشمندان امامیه در مدرسۀ کوفه، برای پاسخ به پرسش­های مذکور نظریۀ «معرفت اضطراری» را بر پایۀ قرآن و میراث حدیثی شیعه طرح کردند. باور مشهور امامیان نخستین بر آن بود که مفاد کامل معرفتی، در عوالم پیشین اعطا شده و انسان مفاد آن معرفت را در ضمیر خود و بالفعل داراست؛ به همین سبب، معرفت صُنع خدا بوده و برای انسان قابل اکتساب نیست و فقط انسان باید به مفاد آن معرفت متذکر شود. البته در میان اندیشمندان نخستین امامیه، جریان هشام ­بن­ حکم که پیشرو در مباحث کلامی امامیۀ آن دوران است، سعی می­کند تا خوانشی خردپسندتر از باور امامیان ارائه کند. او فعلیتِ معرفت اضطراری را منوط به استدلال و نظر می‌داند تا علاوه بر دوری از نقدها، جایگاه مقبولی برای «استدلال عقلی» نیز بگشاید.

واژگان کلیدی

معرفت، اضطرار، اکتساب، صنع، عوالم پیشین.

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی