ما 12 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

ششمین شماره فصلنامه علمی پژوهشی تحقیقات کلامی منتشر شد

  3. بررسی تبیین عقلانیِ برهان نظم در دیدگاه آیت‌الله مطهری

 قدرت الله قربانی

 چکیده

 شهيد مطهري ديدگاه دقيقی دربارۀ «برهان نظم» دارد. تأکید مهمّ ایشان آن است كه تنها با نظر به عليت فاعلي، نمي‌توان از نظمِ موجود در جهان و حتي عليت جاري در آن، به هستيِ خدا آگاهی يافت، زيرا نظم به معناي واقعي، هم ناشي از علت غايي و هم علت فاعلي است و با صرف تحقق علت فاعلي، نظم تحقق كامل نخواهد يافت. او با بيان مسائل مهمی در این باره، تلاش می‌کند تقريري قابل قبول از اين برهان ارائه دهد، تا امكان طرح آن به صورت برهانی علمي و عقلي به وجود آيد. آیت‌الله جوادی‌آملی نیز مواردی مناسب در تکمیل برهان نظم دارند. در مقالۀ حاضر، ابتدا ابعاد دیدگاه مطهری در تبیین عقلانی برهان نظم بیان می‌شود و سپس با ارائه مواردی از نظریات آیت‌الله جوادی، تلاش خواهد شد تا به برخی انتقادات وارد بر این برهان، از این رویکرد پاسخ داده شود.

 

واژگان کلیدی: علیت، علت فاعلی، علت غایی، هدایت، نظم، تصادف.

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی