ما 93 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

پنجمین شماره فصلنامه علمی پژوهشی تحقیقات کلامی منتشر شد

مقاله2) مقایسۀ دیدگاه ملاصدرا و علامه طباطبایی دربارۀ ارادۀ الهیو ارزیابی دو دیدگاه بر اساس روایات

محمد علی دولت /  موسی ملایری

چکیده

این مقاله در صدد است، ضمن گزارش و ارزیابیِ دقیق دیدگاه ملاصدرا و علامه طباطبائی دربارۀ ارادۀ الهی، نظریه‌ای نزدیک‌تر به روایات ارائه کند. ملاصدرا، ارادۀ الهی را از صفات ذات و مساوق با علم به نظام اصلح می‌داند. علامه طباطبائی به دلیل ضعف فلسفیِ نظریۀ صدرا و نیز به دلیل تعارض آن با روایاتی که اراده را حادث، صفت فعل و غیر از علم و حبّ الهی می‌دانند، نظریۀ دیگری ارائه کرده و صفت اراده را از صفات فعل و از لوازم قدرت و اختیار الهی به ‌شمار آورده است. بر اساس نظریۀ سوم، که به گمان ما مستفاد از روایات است، مشیت که برخاسته از حکمت الهی است، واسطۀ علم و قدرت الهی با ارادۀ اوست و ارادۀ الهی موجب تقدیر و قضای الهی و بالتبع، تحقق خارجیِ فعل است. این نظریه در جهات سلبی، منطبق با نظریۀ علامه و در جهات اثباتی، مغایر با آن است.

 واژگان كليدی

ارادۀ الهی، ارادۀ ذاتی، صفت فعل، علم الهی، علم به نظام احسن، قدرت الهی، مشیّت.

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی